Zwarte Piet moet verdwijnen, vindt het comité Zwarte Piet is racisme. Gisteren werd in Zuidoost een plan van aanpak opgesteld. PATRICK MEERSHOEK
Zwarte Piet gaat zware tijden tegemoet in Zuidoost, zo veel is wel duidelijk na de actievergadering van het comité Zwarte Piet is racisme, gisteren in het Cultureel Educatief Centrum. Enkele punten van het actielijstje voor de komende maanden: brief aan de winkeliers om Zwarte Piet uit de etalages te verbannen, brief aan de basisscholen om het sinterklaasfeest aan te passen, brief aan de deelraad om een politieke uitspraak over Zwarte Piet te verkrijgen. Alle brieven vergezeld van een handtekeningenlijst met de namen van bekende en onbekende Nederlanders die onomwonden laten weten dat zij Zwarte Piet niet zien zitten.
Een beetje vreemd was het wel,om op de laatste dag van februari te praten over een plan van aanpak tegen Zwarte Piet, maar het past helemaal in de strategie van de mannen achter de actie, de kunstenaars Quinsy Gario en Kno’ledge Cesare. Voor het eerst in de al vele tientallen jaren durende strijd tegen het fenomeen Zwarte Piet wordt op een rustige, intelligente en zelfs opgewekte manier aandacht gevraagd voor het ongemak binnen de Surinaamse, Antilliaanse en Afrikaanse gemeenschap. “Sint Nicolaas moet vooral blijven,” stelde Kno’Ledge gisteren de liefhebbers van het volksfeest gerust. “Maar we hebben iemand anders nodig voor het uitdelen van de pepernoten. Ik ben dol op pepernoten. Ik ben een feestbeest.”
Het geschut van Gario en Cesare is van een licht kaliber en is beter verteerbaar dan het mortier van bijvoorbeeld Iwan Leeuwin, fractievoorzitter van GroenLinks in Zuidoost en anti-racisme activist met een indrukwekkend aantal dienstjaren. Het sinterklaasfeest beschouwt Leeuwin als een jaarlijks terugkerende vernedering van alle mensen met een donkere huidskleur, met de witte man superieur op zijn paard en de zwarte knechten om hem heen huppelend. Maar de beeldvorming zit dieper, volgens Leeuwin, die gisteren tamelijk onverwacht de stelling poneerde dat in het nieuws op televisie alleen lijken van zwarte slachtoffers te zien zijn. “Je ziet nooit een wit lijk. Dat is het systeem.”
Het zijn beschuldigingen die slecht zijn voor de sfeer. Gario en Cesare tappen, op weg naar hetzelfde doel, uit een ander vaatje. Zij wijzen op het nationale belang van een gemeenschappelijke viering van sinterklaas, en nodigen de Nederlandse samenleving uit om de obstakels voor gekleurde kinderen weg te nemen.
Historische verwijten bleven (grotendeels) afwezig. In plaats daarvan werd nagedacht over een alternatieve invulling van het feest waarmee iedereen kan leven. Gario verwijst naar het succesverhaal van Teun van de Keuken, die onder de naam Tony’s Chocolonely slaafvrije chocoladerepen op de markt bracht. “Zo moet Zwarte Piet ook naar de uitgang worden gedreven.” Uit de zaal kwamen verschillende reacties en opmerkingen, variërend van militant tot mild. De winkeliers in Zuidoost moeten worden gepakt waar het pijn doet, in de portemonnee, riep iemand die een boycot wil van de middenstanders die koppige afbeeldingen van Zwarte Piet in de etalage blijven plaatsen. Geen ruzie met de buren die wel sinterklaas vieren, riep een meisje met een pet op tot dialoog.
Ernstig verdeeld bleek het publiek te zijn over de vraag hoe de zaalhuur zou moeten worden betaald: uit eigen zak of via een nog aan te vragen subsidie. Uit eigen zak, opperde een ambtenaar van het stadsdeel. We betalen al belasting voor de intocht, diende een tegenstander hem van repliek.
Uit Het Parool 1 maart jl, tekst Patrick Meershoek
